Prace remontowe na obiekcie danej Szkoły Podstawowej w Osuchach i prace budowalne przy nowym obiekcie oraz zagospodarowaniu terenu wokół rozpoczęły się w pierwszej połowie marca 2023 roku. Pierwotnie zakończyć miały się jesienią 2024 roku.

- Umowa była aneksowana w kwestii terminu odbioru o kilka miesięcy, z przyczyn niezależnych. Nie mniej jednak w piątek 28 marca i w poniedziałek 31 marca 2025 roku, odebrano inwestycję, prace zostały wykonane zgodnie z planem i dokumentacją. Podpisane zostały odpowiednie protokoły odbiorowe. teraz czas na przygotowanie ekspozycji i pozyskanie środków na ten etap - informuje Tomasz Rogala, etatowy członek Zarządu Powiatu w Biłgoraju.

Muzeum, jak i znajdujący się nieopodal cmentarz oraz miejsca walk podczas bitwy pod Osuchami, stanowią hołd i wyraz wdzięczności oraz pamięci o tych, którzy w czasach niemieckiej i sowieckiej okupacji przelewali krew za wolność Polski.

Bitwa pod Osuchami była największą bitwą partyzancką w okupowanej Europie. Przeciwko 1,2 tysiąca żołnierzy Polskiego Państwa Podziemnego Niemcy wystawili ponad 30 tysięcy regularnych żołnierzy wspieranych przez artylerię i lotnictwo. Po stronie niemieckiego okupanta zaangażowane zostały siły 154. Dywizji Rezerwowej, 174. Dywizji Rezerwowej, 213. Dywizji Ochrony, 4. Floty Powietrznej, 115. Pułku Strzelców Krajowych i 4. Armii Pancernej.

Bitwa pod Osuchami była punktem kulminacyjnym niemieckiej akcji przeciwpartyzanckiej Sturmwind II. W walkach w okolicy rzeki Sopot zginęło około 400 polskich żołnierzy, a pojmanych partyzantów Niemcy zamordowali kilka dni po bitwie w lesie Rapy koło Biłgoraja.

- Naszym przodkom, bohaterom spod Osuch, z lasów Puszczy Solskiej, z Lubelszczyzny ale i wszystkim tym, którzy wybrali walkę partyzancka z Niemcami i Sowietami winni jesteśmy cześć i honor. Winniśmy im wdzięczność i odpowiednie uczczenie ich ofiary ale także winni jesteśmy kolejnym pokoleniom przekazanie historii i ideałów polskich partyzantów. I temu służyć ma Muzeum Partyzantów Polskich Osuchy '44 - podkreśla starosta Andrzej Szarlip.

Władze powiatu na chwilę obecną nie planują oficjalnego otwarcia obiektu. - Jesteśmy po konsultacjach związanych z wystawą stałą, która ma być docelowo w muzeum w Osuchach i pracujemy nad nią, szukając m.in. środków zewnętrznych. Na razie planujemy ekspozycję czasową cały czas pracując ze specjalistami. Ostatnio starosta odbył spotkanie z wiceprezesem IPN w Warszawie, ustalając kwestie współpracy i zaangażowania Instytutu na rzecz powstającego w Osuchach muzeum - dodaje Tomasz Rogala.

Muzeum w Osuchach ma być muzeum narracyjnym, opwiadającym historię ruchu partyzanckiego. Powstał dwukondygnacyjny budynek o powierzchni około 925 m2 w tym powierzchni ekspozycyjna 580 m2. Jego kubatura to 4 891,92 m3, wysokość - 11,62 m, długość - 52,40 m i szerokość - 16,26 m.

Inwestycja obejęła w szczególności:

- przebudowę budynku byłej szkoły podstawowej, budowę nowego pawilonu i połączenie obu budynków i uzyskanie w efekcie przestrzeni ekspozycyjnych i konferencyjnych, biurowych, magazynu, biblioteki, recepcji z holem wejściowym oraz pomieszczenia gospodarcze i techniczne,

- elementy zagospodarowania terenu m.in. ogrodzenie, zjazd, zatoka autobusowa, nawierzchnie utwardzone przed budynkiem, parkingi,

- instalacje i urządzenia m. in.: zaopatrzenia w ciepło (pompy ciepła), techniki wentylacyjnej i klimatyzacji, elektroenergetyczne w tym OZE, teletechniczne i informatyczne, sanitarne i wodno-kanalizacyjne,

- niezbędne dostosowania w tym urządzenia, wyposażenie rozwiązania techniczne specyficzne dla sposobu użytkowania obiektu umożliwiające oddanie obiektu do użytkowania.